Geüpdatet op


Soja-allergie terwijl je veganist bent? Ik beken, zelf zou ik daar wel aan moeten wennen. Ik maak in de keuken best vaak gebruik van sojamelk, maar ook van sojaroom, slagroom, enzovoort. En natuurlijk ook van een traditioneel sojaproduct als tofu.

Zeker onze eerste e-books (o.a. Klassiekers Vegan Style), zitten tjokvol sojaproducten.

Tegenwoordig probeer ik dat echter wel te doseren en kies ik steeds vaker voor andere soorten plantaardige melk.

Dat zie je vooral terug in de recepten die we maken voor onze Goherbie V.I.P. leden, maar ook in ons laatste e-book Vegan Ontbijt & Lunch.

Hoe dan ook; soja is tegenwoordig al even populair als omstreden. En gelukkig is een leven zonder soja zeker niet het einde van de wereld. Er zijn namelijk meer dan genoeg gezondere alternatieven.

Ik zal namelijk de laatste zijn om te beweren dat (te veel) sojaproducten consumeren gezond voor je is. Daar gaan we het zo nog over hebben.

Maar eerst en vooral…

Wat is soja-allergie?

Soja behoort tot de peulvruchten en is een van de belangrijkste voedselallergenen. Net zoals o.a. pinda’s, gluten, eieren, koemelk/lactose, vis, weekdieren, selderij en mosterd dat zijn.

Vooral de eiwitten in soja zijn de voornaamste veroorzakers van allergische reacties.

Dat is meteen een tegenvaller want soja is juist een goede en erg complete eiwitbron voor vegetariërs en veganisten. Al valt ook dat makkelijk op te vangen…geen paniek 🙂

Net als bij andere allergenen blijft de vraag waarom iemand er mee te maken krijgt meestal onbeantwoord. Om de één of andere vage reden reageert je immuunsysteem overijverig op bepaalde stoffen van bepaalde voedselproducten.

De gevolgen ervan kunnen variëren van jeuk, buikloop en tranende ogen tot een ernstige (soms levensbedreigende) anafylactische shock.

Geen aanleiding tot een feestje dus :-/

Soja-allergie komt het vaakst voor bij jonge kinderen. Bij volwassenen is dat minder, maar evengoed ook mogelijk. Soms is een soja-allergie ook gekoppeld aan een andere (voedsel)allergie.

sojabonen allergie
  • Facebook
  • Pinterest
  • Twitter

Lastig om soja te vermijden

In eerste instantie lijkt het niet zo moeilijk om soja te vermijden. Je bent al snel geneigd te denken dat je simpelweg geen sojamelk of sojaroom mag eten en huppa…klaar is kees.

Helaas is het niet zo simpel.

In Aziatische landen zoals o.a. China, Indonesië en Japan, is de sojaboon als voedingsmiddel altijd belangrijk geweest. Of dat zijn in ieder geval de landen waar we soja vooral mee identificeren (er zijn ook geluiden dat soja helemaal niet zo typisch Aziatisch is, maar bon…).

Het is verder ook belangrijk te weten dat ginds vooral de gefermenteerde variant populair is (daarover straks meer).

In de Verenigde Staten en – in mindere mate – Europa was soja van origine echter vooral een industrieel gewas met soja-olie als voornaamste eindproduct. Een bijproduct daarvan was dan weer soja-eiwitresidu.

Soja werd destijds (en nu nog steeds) in grote getale gebruikt als veevoeder.

Vegan ontbijt en lunch
  • Facebook
  • Pinterest
  • Twitter

Vegan ontbijt & lunch

Ben jij de saaie boterhammen ook zo beu? Check dan zeker ons ebook met heerlijke lunchrecepten (warm en koud).

Meer info ►

Later begon ook de voedingsindustrie allerlei voordelen van soja in te zien. En dan – oh ironie – niet zozeer als voordeel voor de menselijke gezondheid, maar wel voor de productie van allerlei andere voeding.

Soja (of afgeleide stoffen van soja) worden tegenwoordig dus veelvuldig gebruikt als hulpmiddel voor producten als o.a. brood- en bakkerijproducten, ontbijtgranen, margarine, paneermeel, koekjes, chips, chocolade en – jawel – allerlei vleesvervangers.

Een veelvoorkomend ingrediënt is bijvoorbeeld sojalecithine. Een extract van soja dat vooral dienst doet als emulgator (bindmiddel) in o.a. mayonaise en pudding, alsook in koekjes en chocolade.

Je ziet het: soja wordt verwerkt in allerlei (industriële en bewerkte) voedingsmiddelen waardoor het vaak héél moeilijk is om er aan te ontsnappen. Het moet duidelijk als allergeen vermeld worden op verpakkingen maar dat betekent natuurlijk nog steeds etiketten lezen.

Véél etiketten!

Als je ook veganist bent, ben je dat natuurlijk al gewend. Maar nu heb je dus dubbel werk 😉

allergisch voor soja
  • Facebook
  • Pinterest
  • Twitter

Soja als alternatief voor koemelk

Behalve het feit dat de voedingstechneuten veelvuldig soja gebruiken, is het ook in andere vormen razend populair geworden. Meer bepaald in de vorm van o.a. sojamelk en sojaroom.

Ironisch genoeg kwam sojamelk en co. destijds op de markt als beste alternatief voor koemelk. Meer bepaald voor mensen die te maken hebben met koemelkallergie of lactose- intolerantie. En als geschikt koemelk-alternatief voor veganisten uiteraard.

Net als koemelk wordt soja gepromoot als een goede bron van calcium en eiwitten. Maar dan vanzelfsprekend van plantaardige oorsprong. En inderdaad; dat klopt ook.

Voor allebei trouwens.

Er is echter nog een overeenkomst tussen koemelk en sojamelk; in beide gevallen gaat de voedselindustrie gemakshalve voorbij aan de vele nadelen. En die zijn er helaas ook meer dan genoeg.

Al verkiezen wij soja natuurlijk nog steeds boven koemelk ;).

Waarom soja eigenlijk niet zo gezond is?

Het is allereerst belangrijk om 2 verschillen te bespreken. Namelijk; gefermenteerde soja versus ongefermenteerde soja.

  • Gefermenteerde soja; soja die door een gistingsproces gaat alvorens deze verder verwerkt kan worden. Door de gisting veranderd niet alleen de structuur en samenstelling, maar ook de smaak. Gefermenteerde sojaproducten zijn o.a. miso, tempeh, sojasaus en tamari. Gefermenteerde soja is – zoals eerder vermeld – het populairst in Aziatische landen.
  • Ongefermenteerde soja: de meest gegeten vorm in Westerse landen. Voorbeelden van voedingsmiddelen die ongefermenteerde soja bevatten zijn: sojamelk, sojapudding, sojaroom, sojamargarine, soja eiwitpoeders, sojaburgers en (de meeste) andere vegaburgers.

Ook is het zo dat zelfs de ‘gefermenteerde’ sojaproducten van grote voedselproducenten via een chemisch proces zijn gefermenteerd. Met als gevolg dat er van de voedingswaarde ook niets meer van overblijft.

Je koopt voor de zekerheid dus best de biologisch gefermenteerde sojaproducten bij je lokale natuurvoedingswinkel of webshop.

tempeh
  • Facebook
  • Pinterest
  • Twitter

Anyway; het voornaamste verschil – uitgezonderd de smaak dan – tussen gefermenteerde en ongefermenteerde soja is de aanwezigheid van fytinezuur in ongefermenteerde soja.

Dit fytinezuur zit trouwens in bijna alle peulvruchten zoals o.a. bonen, linzen, kikkererwten en pinda’s, alsook in de meeste granen.

Fytinezuur is een zuur dat niet verteerbaar is voor mens en dier. Wat het helaas ook doet, is zich binden aan mineralen als zink, ijzer en calcium. Met als gevolg dat deze in mindere mate worden opgenomen in het lichaam.

Je zou fytinezuur dus een rover kunnen noemen. In plaats van iets substantieels toe te voegen aan je gezondheid, breekt het andere gezonde voedingsstoffen juist af :-/

Aangezien fytinezuur zoals vermeld ook in granen zit, lijkt dit goedje de voornaamste veroorzaker van allergieën of allergische reacties. Zoals wellicht dus ook gluten-intolerantie.

Dat laatste is niks meer dan een ‘oorzaak en reactie’ theorie van me hoor. Geen idee of het klopt want ik ben allesbehalve een voedingsexpert 😉

Dit gezegd zijnde;

Schrappen dan maar?

Als je allergisch bent voor soja…dan natuurlijk zeker wel! En sowieso adviseren we om je inname van ongefermenteerde soja tot een minimum te beperken. Dat proberen wij zelf dus ook.

Volgens mij is het grootste probleem met soja het feit dat we het als vervanger voor koemelk zijn gaan gebruiken. En tja…in de Belgische en Nederlandse keuken wisten we met koemelk wel raad hé? :-/

Daar gebruikten we dus véél te véél van (zie ook de toegenomen lactose-intolerantie) en we doen nu dus gewoon hetzelfde met sojamelk. Ook ik ben er ingetrapt haha.

Not good. But no drama 😉

Alternatieven voor sojaproducten

Die zijn er gelukkig ook. Veel zelfs!

Alternatieven voor soja
  • Facebook
  • Pinterest
  • Twitter

Sowieso zijn er tegenwoordig ook diverse soorten plantaardige melk verkrijgbaar. Sojamelk is lang niet het enige. Natuurlijk hebben die stuk voor stuk een eigen, karakteristieke smaak. Even uitproberen dus tot je je favoriet te pakken hebt.
Een overzicht van alle soorten/smaken plantaardige melk vind je hier.

Hetzelfde geldt voor room, slagroom, etc. Als vervanger voor sojamelk wil je natuurlijk wel een even neutrale smaak en iets dat dezelfde consistentie heeft. Voor mij persoonlijk is (ongezoete) amandelmelk dan het beste alternatief. Maar ook havermelk en haverroom is zeer geschikt om mee te koken.

In plaats van sojasaus (o.a. Shoyu, Tamari, …) als smaakmaker is er ook nog Coconut Aminos. Zoals de naam al doet vermoeden op basis van kokosbloesemnectar. Smaakt ietsje zoeter maar verder identiek aan sojasaus.

Lees meer over Coconut Aminos >>

 

Ben jij allergisch voor soja? En zo ja; vind je dat moeilijk of kan je er goed mee uit de voeten?

Alle reacties en tips zijn welkom. Share it! 🙂